Đài Loan (Trung Quốc) vừa chốt thương vụ đình đám với Mỹ để sở hữu pháo tự hành M109A7 Paladin – cỗ máy tác chiến hiện đại với hỏa lực khủng, cỡ nòng 155mm, tầm bắn 40km, tích hợp công nghệ AI tối tân, và hệ thống điều khiển hỏa lực kỹ thuật số tiên tiến.
Liệu ‘siêu pháo’ này có giúp Đài Loan (Trung Quốc) củng cố thế trận phòng thủ bất đối xứng? Khám phá công nghệ đỉnh cao và ý nghĩa chiến lược của thương vụ này.
Trong bối cảnh căng thẳng tại khu vực ngày càng gia tăng, việc Đài Loan (Trung Quốc) nâng cấp lực lượng pháo binh tự hành đang trở thành một phần quan trọng trong chiến lược phòng thủ bất đối xứng.
Một trong những điểm sáng nổi bật là thỏa thuận mua sắm pháo tự hành 155mm M109A7 Paladin từ Mỹ, do BAE Systems sản xuất.
Dựa trên các nguồn tin taiwannews.com.tw, thedefensepost.com, defensemirror.com, armiya.az, globaldefensecorp.com, bài viết sẽ phân tích sâu về công nghệ tiên tiến của hệ thống vũ khí này, quá trình đàm phán và ý nghĩa chiến lược đối với Quân đội Đài Loan (ROCA).
Lịch sử và quá trình đàm phán
Pháo tự hành 155mm M109A7 Paladin đã có lịch sử lâu đời trong kho vũ khí của Quân đội Mỹ, bắt đầu từ những năm 1960 với phiên bản gốc M109.
Đến phiên bản M109A7, được coi là ‘tiêu chuẩn vàng’ hiện đại, hệ thống này đã trải qua nhiều lần nâng cấp toàn diện để đáp ứng yêu cầu tác chiến hiện đại.
Đối với Đài Loan (Trung Quốc), hành trình tiếp cận M109A7 không hề suôn sẻ. Vào đầu năm 2024, BAE Systems đã bắt đầu đàm phán với ROCA về việc bán M109A7, sau khi Đài Loan (Trung Quốc) bày tỏ sự quan tâm đến việc thay thế các hệ thống cũ kỹ như M109A2 và M109A5 (hiện có khoảng 200 khẩu trong biên chế).
Một thỏa thuận tiềm năng cho 40 khẩu M109A6 từng được đề xuất nhưng bị Mỹ hủy bỏ vào năm 2021 do các lý do kỹ thuật và ưu tiên sản xuất.
Đến cuối năm 2024, Đài Loan (Trung Quốc) chính thức khởi động quy trình mua sắm M109A7 trong ngân sách quốc phòng 2026, với kế hoạch ‘Ruiting Project’ được điều chỉnh để ưu tiên phiên bản mới hơn.
Thỏa thuận chính thức được Washington phê duyệt từ năm 2022, với giá trị hợp đồng lên đến 750 triệu USD cho 40 khẩu.
Tuy nhiên, do nhu cầu sản xuất tăng cao từ cuộc xung đột Nga-Ukraine (Mỹ phải ưu tiên cung cấp cho đồng minh châu Âu), việc giao hàng ban đầu bị hoãn.
Đến tháng 9/2025, Đài Loan (Trung Quốc) quyết định giảm quy mô mua sắm để tránh trì hoãn thêm, nhưng vẫn duy trì kế hoạch nhận hàng vào năm 2026.
BAE Systems không chỉ cung cấp pháo mà còn ký biên bản ghi nhớ (MOU) với công ty Champion Auto của Đài Loan (Trung Quốc) để hỗ trợ hậu cần và bảo dưỡng, đảm bảo tính sẵn sàng chiến đấu lâu dài.
Công nghệ tiên tiến của M109A7 Paladin
M109A7 Paladin đại diện cho đỉnh cao công nghệ pháo tự hành 155mm của Mỹ, kết hợp giữa sức mạnh hỏa lực, tính cơ động và khả năng sống sót cao.
Hệ thống này được thiết kế trên khung gầm mới (dựa trên xe Bradley Fighting Vehicle), thay thế hoàn toàn khung cũ của các phiên bản trước, giúp tăng khả năng vượt địa hình khó khăn và giảm trọng lượng tổng thể xuống còn khoảng 35 tấn.
M109A7 Paladin có cỡ nòng 155mm/L39 (dài 39 caliber), tốc độ bắn 8 phát/phút ở chế độ tối đa, với khả năng nạp đạn tự động lên đến 39 viên. Điều này cho phép duy trì hỏa lực liên tục trong các tình huống chiến đấu kéo dài.
Tầm bắn tối đa 30km với đạn thông thường, và lên đến 40km khi sử dụng đạn dẫn đường chính xác (như Excalibur). Hệ thống hỗ trợ tích hợp GPS và laser để tăng độ chính xác, giảm thiểu thương vong dân sự.
M109A7 Paladin được trang bị hệ thống điều khiển hỏa lực kỹ thuật số (AFATDS – Advanced Field Artillery Tactical Data System), cho phép kết nối mạng với các đơn vị khác như HIMARS (mà Đài Loan đã tích hợp).
Radar và cảm biến hiện đại giúp tự động điều chỉnh góc bắn dựa trên dữ liệu thời gian thực, nâng cao hiệu quả trong tác chiến điện tử.
Giáp composite chống mảnh văng và đạn xuyên giáp, kết hợp với hệ thống giảm chấn động tiên tiến để giảm rung lắc khi bắn.
Động cơ diesel Cummins 675 mã lực mang lại tốc độ di chuyển lên đến 56km/h trên đường nhựa và 48km/h địa hình gồ ghề, với tầm hoạt động 300km.
So với phiên bản cũ hơn M109A6, M109A7 cải thiện 60% khả năng sống sót nhờ khung gầm mới, hệ thống điện tử nâng cấp và tích hợp công nghệ chống drone/jamming.
Đây là yếu tố then chốt giúp Đài Loan (Trung Quốc) đối phó với mối đe dọa từ tên lửa và pháo binh chính xác.
Công nghệ cốt lõi của M109A7 nằm ở sự tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data), cho phép pháo tự động ưu tiên mục tiêu dựa trên phân tích tình báo.
Điều này không chỉ tăng tốc độ phản ứng mà còn giảm nhu cầu nhân sự, phù hợp với lực lượng quân sự tinh gọn của Đài Loan (Trung Quốc).
Ý nghĩa chiến lược đối với Đài Loan (Trung Quốc)
Việc sở hữu M109A7 sẽ củng cố đáng kể khả năng pháo kích tầm xa của ROCA, bổ sung cho các hệ thống HIMARS và pháo kéo Caesar.
Với 40 khẩu mới, Đài Loan (Trung Quốc) có thể tạo lớp phòng thủ đa tầng, tập trung vào các cuộc tấn công bất ngờ và hỗ trợ bộ binh trong địa hình núi non.
Hợp tác với BAE Systems còn mang lại lợi ích chuyển giao công nghệ, giúp Đài Loan (Trung Quốc) nâng cao năng lực bảo dưỡng nội địa – một bước tiến quan trọng trong bối cảnh Mỹ cam kết hỗ trợ quốc phòng theo Đạo luật Quan hệ Đài Loan.
Tuy nhiên, thách thức vẫn tồn tại: trì hoãn sản xuất do nhu cầu toàn cầu có thể làm chậm tiến độ.
Dù vậy, M109A7 không chỉ là vũ khí mà còn là biểu tượng cho sự kiên trì của Đài Loan (Trung Quốc) trong việc hiện đại hóa quân sự, đảm bảo khả năng răn đe trước các mối đe dọa tiềm tàng.
Thương vụ mua bán M109A7 Paladin đánh dấu một chương mới trong quan hệ Mỹ – Đài Loan (Trung Quốc).
Các nguồn tin gần đây cho thấy tiến trình đang diễn ra suôn sẻ, hứa hẹn một lực lượng pháo binh hiện đại hơn vào năm 2026.
